.:: مجیب ::.

وبلاگ طرح مترجمی زبان قرآن

.:: مجیب ::.

وبلاگ طرح مترجمی زبان قرآن

.:: مجیب ::.

قرآن برای خواندن و ثواب تا کی؟! و برای فهمیدن و عمل از کی؟!
با گذراندن دوره های مترجمی زبان قرآن، قادر خواهید شد هر کجا آیه ای را شنیدید یا خواندید، به راحتی ترجمه کنید و بفهمید.
سامانه پیامک: 3000414000

جستجو در وبلاگ
پرداخت آنلاین

جهت ورود به سامانه پرداخت الکترونیک کلیک کنید.

آموزش مجازی

جهت ورود به مرکز آموزش مجازی کلیک کنید.

تازه ترین مطالب کانال تلگرام
عضويت در خبرنامه

جهت اطلاع از جدیدترین مطالب، در کادر زیر ایمیل خود را وارد کنید:

آخرین نظرات
نویسندگان

چرا گاهی ، مفعول از جمله حذف می شود؟

شنبه, ۱۲ ارديبهشت ۱۳۹۴، ۰۵:۵۰ ق.ظ

فعل های عربی از حیث نیاز به مفعول، به دو دسته ، لازم و متعدی تقسیم می شوند.

فعل لازم: فعلی که برای تکمیل معنایش به مفعول نیاز ندارد. مثل: ذَهَبَ. رفت

فعل متعدی: فعلی که برای تکمیل معنایش به مفعول نیاز دارد. مثل: اَکَلَ. خورد

گاهی در قرآن فعل متعدی به کار رفته است، اما مفعول آن نیامده است. حذف مفعول به چند علت می تواند اتفاق بیفتد که برخی از آنان عبارتند از:

1- قبح بیان مفعول:

گاهی آن قدر آن مفعول قبیح است که خدای متعال آن را بیان نفرموده است.

مثال: یا قَوْمِ إِنَّکُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَکُمْ بِاتِّخاذِکُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلى‏ بارِئِکُم (بقره 54)

می دانیم که فعل «اتخاذ» دو مفعولی است و باید دو مفعول داشته باشد. اما یک مفعول آن در کلام نیامده است. و این به خاطر قبح آن است. گویا جمله این بوده است: «باتخاذک العجل الهً» . اینکه قوم حضرت موسی گوساله (بی جان) را اله و معبود خود گرفتند، بسیار کار قبیح و زشتی است. کار اینها آن قدر قبیح و زشت است که خدای متعال حتی آن گوساله را «اله» هم نمی نامد و مفعول را در کلام حذف می کند.

گویا خدای متعال می خواهد بفرماید، این گوساله حتی لیاقت «اله» نامیده شدن هم ندارد، اما شما آن را پرستش کردید!!!

2- عدم نیاز (مقصود نبودن):

گاهی فعل متعدی در جمله ای به کار می رود، اما قصد و هدف از این فعل، خودِ فعل است. در این موارد، بیان مفعول نیازی نیست و مقصود گوینده مفعول نیست.

مثال: أَ فَمَنْ یَخْلُقُ کَمَنْ لا یَخْلُق (نحل 17)

در این آیه، مهم نیست که چه چیزی را می آفریند. سوال از این است که «آیا کسی که خلق می کند مانند کسی که خلق نمی کند؟» اینکه چه چیز را خلق می کند یا چه چیز را خلق نمی کند مهم نیست، اصل قدرت خلق کردن و آفریدگار بودن مهم است و در مقام استدلال بیان شده است.

3- عمومیت دادن:

گاهی مفعول حذف می شود برای عمومیت و فراگیری را بفهماند.

مثال: فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُون (نحل 43)

در این آیه، مفعول «لاتعلمون» حذف شده است. آیه می فرماید: «پس بپرسید از اهل ذکر اگر نمی دانید» چه چیز را ؟  هر چه را نمی دانید.

همین که نگفته است چه چیز را نمی دانید، و چه چیز را سوال کنیم، یعنی هر آنچه را که نمی دانید سوال کنید!

مثال دیگری که شاید واضح تر باشد این جمله معروف امیر المومنین حضرت علی علیه السلام است که فرمودند: «سلونی قبل ان تفقدونی. سوال کنید از من قبل از اینکه مرا از دست بدهید» در این جمله حضرت امیر علیه السلام نفرموده اند از چه چیز از من سوال کنید. معنای این حذف این است که هر آنچه که دوست دارید بپرسید.

4- مشخص و واضح بودن:

گاهی مفعول از قرینه های قبلی کلام، یا قرینه های حالی و معنوی، مشخص است. به همین خاطر مفعول را بیان نمی کنند.

مثال: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا تَدایَنْتُمْ بِدَیْنٍ إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى فَاکْتُبُوهُ وَ لْیَکْتُبْ بَیْنَکُمْ کاتِبٌ بِالْعَدْل (بقره 282) ای کسانی که ایمان آوردید، زمانی که به یکدیگر قرض می دهید تا یک زمان مشخصی، پس بنویسید آن (دین) را و باید بنویسد بین شما نویسنده ای عادل

در این آیه فعل مشتقات «کتب» چندین بار استفاده شده است. فعل «کتب» متعدی است و نیاز به مفعول دارد. در فعل «فاکتبوه» می بینیم که «ه» به عنوان مفعول بیان شده است. «پس باید بنویسید آن را». اما مفعول «ولیکتب» حذف شده است. چرا که به قرینه قبل مشخص است که منظور از این نوشتن، نوشتن چه چیزی بوده است. وقتی از اول آیه بحث «دِین» و «قرض» و «بدهی» است و قبل از آن هم یک بار دستور به نوشتن آن داده است، بیان دوباره آن لغو و اضافی است، چون خواننده و شنونده کاملاً متوجه است که منظور از نوشتن ، نوشتن همان بدهی است. پس مفعول در اینجا حذف شده است.

نظرات (۱)

  • پروین مبارک
  • سلام خانم درایتی پاسخ سوالات غیرمعنای حرف از چند درس اول را هم نفرستادین من منتطرم با تشکر
    پاسخ:
    باسلام و احترام.
    باتوجه به توضیحات داده شده در درس ها پاسخ بسیاری از سوالات شما مشخص است.
    به علت حجم بالای سوالات، لطفا سوالات را اولویت بندی کرده و موارد ابهام دار و مشکل را سوال بفرمایید.
    با تشکر
    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">

    ابزار هدایت به بالای صفحه

    // //

    پشتیبانی

    //